Zorgboek Beroerte (CVA)

Een ander leven
Na een beroerte ziet het leven er anders uit. U krijgt in min of meerdere mate te maken met beperkingen. Dit hoofdstuk beschrijft zonder medische termen wat het betekent om een beroerte te hebben doorgemaakt.

Wat is beroerte?
In dit hoofdstuk krijgt u een uitleg van wat een beroerte nou eigenlijk is. Wat gaat er mis en wat zijn daarvan de gevolgen? Onderwerpen zijn onder meer het herseninfarct, een TIA en een hersenbloeding.

Schade aan de bloedvaten
De achterliggende oorzaak van een beroerte, is slagaderverkalking: het nauwer en stugger worden van de slagaderen. In dit hoofdstuk leest u wat slagaderverkalking precies is, wat de oorzaken zijn en tot welke gezondheidsproblemen dit kan leiden.

De hersenen
De hersenen zijn het regelcentrum van ons lichaam. Hoe zijn ze gebouwd en wat is hun werking? In dit hoofdstuk vindt u een heldere uitleg. Onderwerpen zijn onder meer het zenuwstelsel, de grote en kleine hersenen, de hersenstam, en de taakverdeling binnen de hersenen.

De diagnose
Het stellen van de diagnose wil zeggen dat de arts bepaalt wat er precies met u aan de hand is. Een goede diagnose is belangrijk om de juiste behandeling te kunnen geven. In dit hoofdstuk leest u hoe het diagnoseonderzoek verloopt.

Behandeling en herstel
In de eerste, acute fase gaat het erom de beroerte zo snel mogelijk te stoppen en verdere schade te voorkomen. In dit hoofdstuk leest u hoe dit gebeurt. Onderwerpen zijn onder meer trombolyse, de behandeling van een hersenbloeding en mogelijke complicaties zoals trombose, longontsteking of blaasontsteking.

Medicijnen
Medicijnen spelen een belangrijke rol bij een beroerte. Ze worden gebruikt in de eerste, acute fase, maar vaak ook later nog. Ze beperken de schade en maken de kans kleiner op een nieuwe beroerte. In dit hoofdstuk vindt u informatie over onder meer trombolyse, antithrombotica en medicijnen tegen hoge bloeddruk en een hoog cholesterol.

De gevolgen in grote lijnen
Afhankelijk van de plaats in de hersenen en de ernst, kan een beroerte behalve lichamelijke gevolgen ook gevolgen voor de emoties en het gedrag hebben. In dit hoofdstuk vindt u een overzicht in grote lijnen.

Lichamelijke gevolgen
Een beroerte kan allerlei lichamelijke gevolgen hebben. In dit hoofdstuk leest u daarover. Onderwerpen zijn onder meer verlammingsverschijnselen, spasmen of krampen, onduidelijk spreken, problemen met kauwen en slikken, en pijn.

Gevolgen voor het denken
Een beroerte kan gevolgen hebben voor het denken: de cognitieve gevolgen. Daarvan vindt u in dit hoofdstuk een overzicht. Onderwerpen zijn onder meer aandachts- en concentratieproblemen, een slechter werkend geheugen, afasie, neglect en apraxie.

Gevolgen voor emoties en gedrag
Ook de emoties en het gedrag kunnen na een beroerte anders zijn. Dit hoofdstuk geeft een overzicht. Onderwerpen zijn onder meer (sterke) wisselingen in het gedrag, ontremde emoties, een gebrek aan inzicht in de eigen ziekte, een gebrek aan inzicht in de emoties van anderen, angst en onzekerheid.

Revalidatie
Na de behandeling van de eerste, acute fase, begint u aan de revalidatie: het zoveel mogelijk verminderen van uw klachten. Dat kan thuis, in het ziekenhuis of in een revalidatiecentrum. Met verschillende hulpverleners (zoals de fysiotherapeut en de ergotherapeut) werkt u verder aan uw herstel.

Alternatieve behandelingen
Mensen maken soms gebruik van een alternatieve behandeling, als aanvulling op de reguliere behandeling. Bedenk dat alternatieve behandelingen en behandelaars onbetrouwbaar en schadelijk kunnen zijn. Laat u vooraf goed informeren en overleg altijd met uw reguliere arts voordat u met een alternatieve behandeling start.

Gedachten en gevoelens
Een beroerte betekent meestal een grote schok en dat roept allerlei gevoelens en gedachten op. Onderwerpen in dit hoofdstuk zijn onder meer angst, somberheid en onzekerheid, praten over dit soort gevoelens, en het verwerken ervan.

Partner en naasten
Uw beroerte heeft ook gevolgen voor uw partner en andere naasten. Dit hoofdstuk is voor hen geschreven. Hoe kunnen zij u steunen? Soms ontstaan er problemen in de relatie: welke zijn dat? Wat kunt u beiden doen om deze problemen te voorkomen of op te lossen?

Seksualiteit
De gevolgen van een beroerte kunnen een hindernis zijn voor uw seksleven, bijvoorbeeld door een verlamming of door pijn. In dit hoofdstuk vindt u een overzicht van mogelijke problemen en praktische informatie over oplossingen.

Hoe herkent u een beroerte?
Wie een beroerte heeft doorgemaakt, heeft een grotere kans dat het nog een keer gebeurt. U kunt er zelf veel aan doen om de kans op een tweede beroerte te verkleinen, maar het is goed om alert te zijn op de verschijnselen van een beroerte, zodat u eventueel snel kunt ingrijpen. In dit hoofdstuk leest u daarover, onder meer over de FAST-test.

Risicoprofiel
De achterliggende oorzaak van een beroerte is slagaderverkalking: het stugger en nauwer worden van de slagaderen. Slagaderverkalking hangt samen met verschillende factoren, waaronder uw bloeddruk, cholesterolgehalte, gewicht enzovoort. Al deze zaken worden in kaart gebracht en vormen samen uw risicoprofiel. Uw risicoprofiel speelt een belangrijke rol in de behandeling na de eerste, acute fase van uw beroerte.

Gezond leven
Door gezond te leven maakt u de kans op een nieuwe beroerte - en op andere hart- en vaataandoeningen - kleiner. Gezond leven betekent niet roken, zo nodig afvallen, gezond eten, minder alcohol drinken en veel bewegen. Dit hoofdstuk geeft praktische tips.

Bloeddruk, cholesterol en diabetes
Vrij veel mensen die een beroerte hebben gehad, hebben een hoge bloeddruk, een verhoogd cholesterolgehalte of diabetes. In dit hoofdstuk leest u wat deze aandoeningen zijn en hoe ze worden aangepakt.

Overzicht van de hulpverlening
Er is veel hulp. Dit hoofdstuk beschrijft hoe de hulpverlening is georganiseerd en wie wat doet. U leest onder meer over de huisarts, de neuroloog, de revalidatiearts, de fysiotherapeut, de ergotherapeut en de logopedist.

Organisaties die u kunnen steunen
Er zijn heel wat organisaties die u kunnen steunen. In dit hoofdstuk leest u onder meer over Samen Verder, de Afasie Vereniging Nederland, Vereniging Cerebraal en de Nederlandse Hartstichting.

Ziektekosten
Door uw beroerte en revalidatie maakt u kosten. Vaak krijgt u deze (deels) vergoed, onder meer via de ziektekostenverzekering, de AWBZ, het Persoonsgebonden Budget, de Wmo, de Bijzondere bijstand en de aftrek van ziektekosten voor de inkomstenbelasting.

Ziekte, werk en inkomen
Uw depressie kan gevolgen hebben voor uw werk en (dus) voor uw inkomen. Onderwerpen in dit hoofdstuk zijn onder meer ziekteverzuim, arbeidsongeschiktheid en reïntegratie.

Patiëntenrecht
Als patiënt hebt u bepaalde rechten en plichten. In dit hoofdstuk vindt u informatie over deze rechten (onder meer het toestemmingsvereiste, het informatierecht en het inzagerecht in uw medische gegevens) en plichten (onder meer het volledig informeren van de behandelaar, het meewerken aan een behandeling als u daarmee akkoord bent gegaan, en het betalen van de behandelaar).

Wilsverklaringen
Na een beroerte denken nogal wat mensen na over de kwaliteit van hun leven. Wanneer is het leven nog de moeite waard, wanneer niet meer? In een wilsverklaring kunt u opschrijven hoe u wilt dat wordt omgegaan met zaken als uw behandeling en euthanasie. Zo'n verklaring is belangrijk op het moment dat u zelf niet meer kunt aangeven wat u wel en niet wilt.

Meer informatie
Wij weten veel over beroerte, maar anderen ook. In dit hoofdstuk vindt u per deelonderwerp de belangrijkste informatiebronnen: deskundige organisaties, informatieve websites, betrouwbare infolijnen, en goede boeken en brochures.