Zorgboek Dementie

Zorgen voor iemand met dementie
De naasten - de partner en kinderen - zijn vaak nauw betrokken bij de verzorging van iemand die dementeert. Dat is zwaar werk. Welke hulp en steun is er voor deze ‘mantelzorgers'?

Wat is dementie?
Bij dementie denken mensen vaak aan geheugenproblemen. Vaak zijn er ook andere klachten, zoals gedragsveranderingen, problemen met de taal en verstoring van het dag- en nachtritme. Omdat genezing niet mogelijk is, ligt de nadruk op goede begeleiding en verzorging.

Het verloop van dementie
Dementie begint met lichte, vaak onopgemerkte verschijnselen. Geleidelijk verergeren de klachten en komen er klachten bij. Bij ernstige dementie zijn mensen nauwelijks nog aanspreekbaar. Toch is in alle fasen communicatie mogelijk.

De beleving van dementie
Wat merken mensen zelf van hun dementie? Dit hoofdstuk beschrijft hoe het voelt om dementie te hebben, van de eerste, nog lichte verschijnselen tot de ernstige, latere fasen van dementie.

Algemene adviezen
Omgaan met iemand die dementeert, is niet eenvoudig. In dit hoofdstuk vindt u een paar algemene adviezen die houvast bieden.

Veranderingen in het denken
Veel klachten hebben te maken met het denken, zoals geheugenverlies, het herkennen van mensen, rekenen enzovoort. In dit hoofdstuk vindt u een overzicht van deze klachten en hoe u hiermee kunt omgaan.

Veranderingen in de stemming
teaser: Vaak worden mensen met dementie grilliger in hun stemmingen. Ze kunnen plotseling boos worden of heel erg somber zijn. Hoe kunt u daarmee het beste omgaan?

Veranderingen in het gedrag
Veel klachten hebben met het gedrag te maken: onrust, dwalen, het dwangmatig herhalen van handelingen enzovoort. In dit hoofdstuk vindt u een overzicht van deze klachten en hoe u hiermee kunt omgaan.

Professionele benaderingswijzen
Professionals gebruiken bepaalde technieken bij het communiceren met dementerende mensen, zoals ‘snoezelen' en ‘validation'. Wat houden deze technieken precies in?

Lichamelijke verzorging
Dementerende mensen hebben vaak hulp nodig bij dingen als aan- en uitkleden, wassen en naar het toilet gaan. Hoe kunnen naasten hen daarbij helpen?

Voeding
De voeding van iemand die dementeert vraagt extra aandacht. Veel demente mensen eten niet voldoende en niet voldoende gevarieerd. Vaak verandert het eetgedrag: nogal wat mensen hebben moeite met kauwen en slikken, veel mensen morsen en kliederen. Hoe kunt u hiermee omgaan?

Veiligheid
Door hun klachten en gedrag kunnen mensen met dementie zichzelf (en soms ook anderen) in gevaar brengen. Waar kunt u op letten en wat kunt u doen om risico's te verminderen?

Tips voor alledaagse behandelingen
Allerlei ‘gewone' handelingen kunnen moeilijk worden voor iemand die dementeert: lopen, opstaan uit een stoel, omdraaien in bed enzovoort. Hoe kunnen verzorgenden hen daarbij helpen?

Activiteiten ondernemen
Iets ondernemen met uw dementerende naaste is vaak lonend: veel mensen genieten ervan om iets te doen. Het vraagt wel om een goede begeleiding. In dit hoofdstuk vindt u tips voor activiteiten en adviezen over de begeleiding.

Beweging
Bewegen is voor iedereen goed, ook voor mensen die dementeren. Vaak bewegen zij te weinig. Wat kunt u doen om uw dementerende naaste in beweging te krijgen?

Seksualiteit
De seksuele relatie met iemand die dementeert verandert. Vaak verschuift het accent van seks naar een meer algemene intimiteit. Dat kan voor beide partners prettig, maar ook een gemis zijn. Wat kunt u doen om problemen te voorkomen en op te lossen?

Alzheimer Nederland
Alzheimer Nederland ondersteunt mensen die voor een dementerende naaste zorgen. Activiteiten zijn onder meer informeren en adviseren. Ook organiseert lotgenotencontact.

Hulp van anderen
Mensen die dementeren hebben hulp nodig. Vaak hebben ook de mensen die voor hen zorgen hulp nodig. Als u deze hulp wil bieden, moet u daar van te voren goed over nadenken.

Hulp bij dementie op jonge leeftijd
Sommige vormen van dementie ontstaan al op jonge leeftijd, vaak als er nog kinderen thuis wonen. Dat maakt de verzorging lastiger. Hoe vindt u een evenwicht tussen de belangen van iedereen in het gezin?

Hulpverlening thuis
Er bestaan allerlei vormen van hulp die u thuis kunt inschakelen, als ondersteuning van de mantelzorg. In dit hoofdstuk vindt u een overzicht.

Aanvullende hulpverlening
Op bepaalde momenten en in bepaalde situaties kan bijzondere hulp nodig zijn. Voorbeelden daarvan zijn ergotherapie, vrijwilligershulp en tijdelijke opnames, bijvoorbeeld als de mantelzorger op vakantie wil.

Opname in een verpleeghuis
Veel demente mensen gaan na verloop van tijd naar een verpleeghuis. Dat is moeilijk voor de naaste, maar vaak onontkoombaar, simpelweg omdat de zorg te zwaar is geworden. Hoe ziet het leven in een verpleeghuis eruit?

Ziekenhuis
Mensen met dementie hebben geregeld ook andere gezondheidsklachten en kunnen daarvoor in het ziekenhuis worden opgenomen. Door hun dementie zitten daar haken en ogen aan. In dit hoofdstuk vindt u een overzicht.

Medicijnen
Er zijn tegenwoordig medicijnen die bij bepaalde vormen van dementie sommige verschijnselen kunnen remmen. In dit hoofdstuk vindt u hiervan een overzicht.

Zaken regelen
Vaak moeten mantelzorgers een aantal zaken regelen voor de dementerende, bijvoorbeeld rond het rijbewijs of de vertegenwoordiging. In dit hoofdstuk vindt u een overzicht.

Ziektekosten
Door de dementie maakt u kosten. Vaak krijgt u deze (deels) vergoed, onder meer via de ziektekostenverzekering, de AWBZ, het Persoonsgebonden Budget, de Wmo, de Bijzondere bijstand en de Wet chronisch zieken en gehandicapten.

Oorzaken van dementie
Dementie is niet een aandoening, maar een aantal min of meer samenhangende klachten. Deze klachten kunnen verschillende oorzaken hebben. In dit hoofdstuk vindt u daarvan een overzicht.

Afdelingen Alzheimer Nederland
Hier vindt u een compleet overzicht van alle afdelingen van Alzheimer Nederland.

Meer informatie
Wij weten veel over dementie, maar anderen ook. In dit hoofdstuk vindt u per deelonderwerp de belangrijkste informatiebronnen: deskundige organisaties, informatieve websites, betrouwbare infolijnen, en goede boeken en brochures.